Aktualności

100-lecie dekretu o organizacji archiwów państwowych i opiece nad archiwaliami

07.02.2019 r.

7 lutego 1919 roku, w pierwszych miesiącach odbudowującego się państwa polskiego, Naczelnik Józef Piłsudski podpisał dekret o organizacji archiwów państwowych i opiece nad archiwaliami.

Specjalnie na tą okazję Archiwum Państwowe w Częstochowie przygotowało wystawę on-line pokazującą początki tworzenia się archiwum w Częstochowie. Serdecznie zapraszamy do oglądania...

7 lutego 1919 r. w pierwszych miesiącach odbudowującego się państwa polskiego, Naczelnik Józef Piłsudski podpisał dekret o organizacji archiwów państwowych i opiece nad archiwaliami.

Status archiwów państwowych uzyskało 5 archiwów centralnych:

  • Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie
  • Archiwum Akt Dawnych w Warszawie
  • Archiwum Skarbowe w Warszawie
  • Archiwum Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w Warszawie
  • Archiwum Wojskowe w Warszawie

oraz archiwa w Lublinie, Piotrkowie, Płocku i Lwowie.

Władzę nad archiwami państwowymi sprawował Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego za pośrednictwem nowo powołanego Wydziału archiwów państwowych.

W Częstochowie archiwum państwowe zostało powołane Zarządzeniem Ministra Oświaty z dnia 21 lipca 1950 r. pod nazwą Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział Powiatowy w Częstochowie.

Wcześniej jednak funkcjonowało w mieście Archiwum Miejskie, którego dzieje opisał w publikacji pt. „Dawne Archiwum Miejskie Częstochowy” Franciszek Sobalski. „Częstochowskie Archiwum Miejskie powstało w podobny sposób, jak wiele innych archiwów miejskich. W okresie XIX-wiecznej registratury archiwista w Magistracie wykonywał jednocześnie pewne funkcje kancelaryjne. Można stwierdzić, że ówczesne archiwum i kancelarie były ściśle ze sobą połączone organizacyjnie i lokalowo. Taki sposób prowadzenia archiwum i kancelarii był wtedy zjawiskiem powszechnym.”

W zespole akt: Akta miasta Częstochowy z lat 1759-1948 znaleźć można wiele interesujących dokumentów, które stanowią źródło poznania dziejów archiwum miejskiego w tym m.in.:

 - akta dotyczące tworzenia i organizacji archiwum (skany: 1 - 28)

- zatrudniania i wynagradzania archiwistów (skany: 29 - 34)

- wyposażanie lokalu archiwum (skany: 35 - 39)

- zasób archiwum i jego zmiany na przestrzeni lat (skany: 40 - 90)

- porządkowanie zasobu, techniczne zabezpieczanie akt i ich udostępnianie  (skany:91 - 103)

- usytuowanie archiwum w strukturze organizacyjnej urzędu (przykłady z lat 1924, 1926, 1938,1941-1943)  (skany: 104-108)

 

Polecamy